تامین خواسته و توقیف اموال

امتیاز ۵ از ۵ – ۱ رای
spinnerدر حال ثبت رای

تامین خواسته

تامین خواسته چیست و شرایط استفاده از آن به چه صورت می باشد؟

اجرای قرار تامین خواسته در اصطلاح حقوقی بدین معناست که خواهان می‌تواند از همان ابتدا با توقیف خواسته دعوا، از نقل و انتقال یا جابجا کردن یا مخفی کردن خواسته خود جلوگیری کند تا در صورت صدور حکم علیه خوانده، بتواند خواسته خود را به راحتی به دست بیاورد.البته این نکته را باید توجه نمود که این اقدام تاثیری در دعوای اصلی و حق خواهان دعوی نداشته و ممکن است خواهان در دعوای اصلی محکوم به بی حقی گردد. در واقع خواهان می‌خواهد به وسیله اجرای قرار تامین خواسته، از حقوق قانونی خود و یا اموالی که نزد خوانده دارد به نحوی محافظت نماید تا در صورت صدور حکم قطعی به نفع او بتواند از آنها استفاده نماید.

 شرایط استفاده از قرار تامین خواسته

به عنوان مثال شخصی اتومبیلی را از دیگری خریداری می‌نماید و پول آن را نیز به فروشنده پرداخت می‌کند اما فروشنده سند اتومبیل را به نام او نمی‌زند. در اینجا خریدار برای اینکه فروشنده، آن ماشین را با همان سند دوباره به شخص دیگری نفروشد، تقاضای صدور قرار تامین خواسته می‌نماید تا به این وسیله از نقل و انتقال ماشین جلوگیری کند و پس از صدور حکم، بدون هیچ مشکلی سند به نام او شود.

مطابق ماده ۱۰۸ قانون آیین دادرسی مدنی، دادگاه در موارد بیان شده حسب درخواست خواهان دعوی مکلف به صدور قرار تامین خواسته می باشد:

  1. دعوا مستند به سند رسمی باشد.
  2. خواسته در معرض تضییع و تفریط باشد.
  3. در مواردی از قبیل اوراق تجاری واخواست شده که به موجب قانون، دادگاه مکلف به قبول درخواست تامین می‌باشد.
  4. خواهان خسارتی را که ممکن است به طرف مقابل وارد شود را نقداً به صندوق دادگستری بپردازد.
  5. به علاوه، در مواردی که طلبکار ادعا کند که مدیون برای فرار از دین قصد فروش اموال خود را دارد(ماده ۲۱۸ مکرر قانون مدنی) و یا برای توقیف ترکه در مدت تحریر آن (ماده ۲۲۱ قانون امور حسبی) نیز قرار تامین خواسته صادر می‌شود.
مقاله مرتبط :  آشنایی با شرایط صحت عقد - عقد صحیح چیست؟

 شرایط اجرای قرار تامین خواسته

مطابق ماده ۱۲۲ قانون آئین دادرسی مدنی، تامین به معنای توقیف اموال اعم از منقول یا غیر منقول است.

اجرای قرار تامین خواسته ممکن است بدون نیاز به اقدامات مرجع اجرا صورت گیرد.

به این معنا که خوانده پس از آگاهی از صدور قرار تامین خواسته، حسب مورد مالی را که باید بازداشت شود یا یکی از اموال خود را برای توقیف به اجرای احکام معرفی می‌کند اما در اکثر موارد قرار تامین خواسته با اقدامات قانونی به خوانده ابلاغ می‌شود.

نکته مهم این است که اجرا قرار تامین خواسته با اجرای احکام قطعی تفاوت زیادی ندارد زیرا قرار تامین خواسته با بازداشت مال، اجرا شده تلقی می‌گردد اما در اجرای احکام قطعی پس از بازداشت مال، حسب مورد آن را به محکوم‌له می‌دهند و یا به فروش می‌رسانند و از حاصل فروش آن، محکوم‌به وصول و به محکوم‌له داده می‌شود.

اجرای قرار تامین خواسته قبل از ابلاغ قرار و بعد از ابلاغ آن

قرار تامین، باید فوری به خوانده ابلاغ و پس از آن اجرا شود(م۱۱۷ق.آ.د.م) البته باید توجه داشت که هدف تامین خواسته در امنیت قرار دادن خواسته است و تاخیر در اجرای این قرار ممکن است دستیابی به این هدف را غیر ممکن سازد. بنابراین قانون آئین دادرسی مدنی، ابلاغ فوری قرار تامین خواسته را لازم دانسته است و در مواردی که ابلاغ فوری قرار ممکن نباشد و تاخیر در اجرای قرار موجب تضییع یا تفریط خواسته شود، به درخواست خواهان ابتدا قرار تامین خواسته اجرا می‌شود و سپس ابلاغ صورت می‌گیرد.(م۱۱۷ق.آ.د.م)

اجرای این قرار جز در مواردی که در قانون آیین دادرسی مدنی استثنا شده به همان ترتیبی خواهد بود که در قانون اجرای احکام مدنی به آن اشاره شده است.(م۱۲۶ق.آ.د.م) بنابراین پس از صدور قرار تامین خواسته، مدیر دفتر دادگاه، یکی از مامورین اجرا را مامور ابلاغ و اجرای حکم مطابق قانون اجرای احکام مدنی می‌نماید. اجرای قرار تامین خواسته در مواردی که قانون آیین دادرسی مدنی رعایت می‌شود، صورت‌های مختلفی دارد:

در صورتی که مورد تامین عین معین باشد:

هرگاه مورد دعوی مثلاً یک ماشین معین باشد و امکان بازداشت آن وجود داشته باشد، باید همان مال بازداشت شود مگر در مواردی که طرفین، توافق به توقیف مال دیگری بنمایند.(م۱۲۴ق.آد.م) البته در مواردی که خواسته معین است اما بازداشت آن ممکن نیست(مثل جواهری که خوانده آن را مخفی کرده) معادل قیمت آن از سایر اموال خوانده بازداشت می‌شود.(م۱۲۳ ق.آد.م)

مقاله مرتبط :  قرارداد صادرات محصولات غذایی بر مبنای ماده ۱۰قانون مدنی

هرگاه مورد تامین خواسته محصول املاک و باغ‌ها باشد:

محصول املاک و باغ‌ها خواه جمع آوری شده باشد یا نشده باشد، به مقدار دو سوم سهم خوانده قابل بازداشت است.(م۱۲۷ق.آ.د.م) البته منظور از املاک در اینجا، با توجه به ادامه ماده که صرفاً از محصولات کشاورزی بحث می‌کند، املاک زراعی است.
به موجب ماده ۱۲۷ اگر محصول جمع آوری شده باشد، مامور اجرا سهم خوانده را مشخص و توقیف می‌نماید. اگر محصول جمع آوری نشده باشد، برداشت آن خواه یک بار و یا چند بار باید با حضور مامور اجرا به عمل آید. خوانده باید مامور اجرا را از زمان برداشت محصول باخبر کند. مامور اجرا حق هیچ گونه دخالتی در امر برداشت محصول ندارد و فقط برای تعیین میزان محصولی که جمع آوری می‌شود حاضر خواهد شد. هم چنین حضور خواهان یا نماینده او نیز در موقع برداشت محصول جایز است.

در تامین خواسته رعایت مستثنیات دین الزامی می باشد:

در کلیه مواردی که تامین مالی، منتهی به فروش آن گردد؛ رعایت مقررات مربوط به مستثنیات دین الزامی است.(م۱۲۹ق.آ.د.م) با توجه به این نکته هرگاه خواسته مال معینی باشد،(مانند یک اتومبیل مشخص) اگر چه از مستثنیات دین شمرده شود، توقیف آن مجاز است.(م۵۲۷ ق.آ.د.م) زیرا بازداشت منتهی به فروش آن مال نمی‌شود و عین آن در صورت صدور رای قطعی به نفع خواهان، به او داده می‌شود.

مزایای اجرای قرار تامین

مزایای اجرای قرار تامین

اجرای قرار تامین  دارای آثار و مزایایی  نسبت به طرفین دعوا و اشخاص دیگر بدنبال دارد که در زیر به آن اشاره می‌شود:

  1. اثر تامین نسبت به مدعی(خواهان)

بعد از توقیف مال مورد تامین، نقل و انتقال آن ممنوع است.(م۵۶ق.ا.ا.م) در صورتی که خوانده مال توقیف شده را انتقال دهد، خواهان می‌تواند با مراجعه به دادگاه تقاضای ابطال چنین انتقالی را بنماید.

     ۲- اثر تامین نسبت به مدعی علیه(خوانده)

الف) تصرف خوانده در مالش(که توقیف شده) محدودتر از گذشته خواهد بود، به عنوان مثال دیگر نمی‌تواند آن مال را بفروشد. اما به هر حال می‌تواند از منافع مال خود استفاده کند، مثلاً در خانه‌اش که توقیف شده سکونت بنماید.

ب) شخصی که مالش بازداشت شده(خوانده)، حق دارد خسارات ناشی از اجرای قرار تامین خواسته را در صورتی که خواهان به موجب حکم قطعی محکوم‌به بطلان دعوا شود، از او مطالبه کند(م۱۲۰ق.آ.د.م) نکته مهم در این مورد آن است که خوانده باید خسارات وارده را از دادگاه صادر کننده قرار تامین خواسته مطابق ماده ۱۲۰ قانون فوق مطالبه نماید، تا دادگاه در صورت احراز ورود خسارت به او، خواهان را محکوم‌به پرداخت خسارت بنماید.

مقاله مرتبط :  چگونه بهترین وکیل خانواده در تهران را بشناسیم؟

اثر تامین نسبت به سایر اشخاص

شخصی که مال خوانده در دست اوست یا خوانده از او طلبکار است و همین مال یا طلب، جهت توقیف به دادگاه معرفی و دادگاه نیز قرار توقیف آن مال را صادر نموده باشد، در این صورت از تاریخ ابلاغ قرار تامین خواسته به این شخص، او حق پس دادن مال یا پرداخت بدهی‌اش را به خوانده ندارد.

تامین خواسته و توقیف اموال در دعاوی حقوقی خواهان میتواند قبل از تقدیم دادخواست یا ضمن دادخواست راجع به اصل دعوا یا در جریان دادرسی تا وقتی که حکم قطعی صادر نشده تقاضای توقیف اموال خوانده را بنماید.

مطابق ماده ۱۰۸ الی ۱۲۰قانون آیین دادرسی مدنی:

  1.  دادخواست تامین خواسته و توقیف اموال باید مطابق مواده ۵۵ و ۵۶ آ.د.م تنظیم شده باشد.
  2. صدور تامین  و توقیف اموال مستلزم قرار تامین خواسته می باشد.
  3. زمان طرح دادخواست تامین  ضمن دادخواست یا در جریان دادرسی می باشد.

مهم:

  • درخواست تامین خواسته  قابلیت طرح در مراحل بدوی و تجدیدنظر را دارد.
  • خواسته ای قابل تامین است که میزان آن معلوم یا عین معین باشد.
  • صدور قرار تامین خواسته نیاز به سپردن خسارت احتمالی دارد به استثنای موارد ماده مذکور.
  • پس از تقدیم دادخواست مدیر دفتر مکلف است پرونده را فوری به نظر دادگاه برسد و دادگاه باید بدون اخطار به طرف رسیدگی کرده و رای صادر نماید.

مطابق ماده ۱۱۲ قانون آیین دادرسی مدنی تامین خواسته :

  • در تامین خواسته ای که قبل از اقامه ی دعوا مطرح شده باشد خواهان باید ظرف مدت ده روزاز تاریخ صدور تامین خواسته دعوای را اقامه نماید و الا دادگاه به درخواست خوانده قرار تامین را لغو می نماید.

مطابق ماده ۳ قانون و.د.د.و بند ۱۳ تامین خواسته :

  • رسیدگی به درخواست تامین خواسته مستلزم پرداخت هزینه دادرسی معادل دعاوی غیر مالی است.
  • دادگاه صالح دادگاه صالح به رسیدگی به اصل دعوا می باشد.

مهم:

  • به دلیل جوانب متعدد و گاهاً پیچیده در این موارد لطفا قبل از هرگونه اقدامی اطلاعات کامل را در این خصوص کسب نمایید.گروه حقوقی وکلای عدالتبا کادری از بهترین وکلا و مشاورین حقوقی تا رفع کامل این مشکل در کنار شما خواهند بود. با ما  تماس بگیرید و در این زمینه یا موارد مشابه مشاوره حقوقی تخصصی  بگیرید.

yasa

نوشتهٔ پیشین
مطالبه نفقه طفل یا محجور
نوشتهٔ بعدی
قرارداد صادرات کالا بر مبنای ماده ۱۰ قانون مدنی
فهرست
مشاوره حقوقی تلفنی
Open chat
مشاوره حقوقی آنلاین