مجازات جعل سند و مصادیق آن.

تعزیرات
امتیاز ۵ از ۵ – ۱ رای
spinnerدر حال ثبت رای

مجازات جعل سند

مجازات جعل سند

جعل چیست:

جعل قلب متقلبانه حقیقت بر علیه دیگران یا ساختن،تغییر یک نوشته و استفاده از آن به جای اصل آن چیز.

جعل اسناد چیست؟

میتوان گفت که به صورت کلی جعل عبارت است از: ساختن یا تغییر آگاهانه نوشته یا سند، ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیررسمی، خراشیدن، تراشیدن، قلم بردن، الحاق، محو، اثبات، سیاه کردن یا دست بردن بدون اجازه صاحب آن به قصد جازدن آنها به عنوان اصل برای استفاده خود یا دیگری و به ضرر غیر.
برای درک بهتر از هر یک از انواع جعل به بررسی هر یک به طور خلاصه در ذیل می پردازیم.

ساختن نوشته یا سند به چه صورت است؟

سند به طور کلی به نوشته ای میگویند در مقام اقامه دعوی یا دفاع از آن قابلیت استناد باشد. البته باید توجه داشت برای اینکه نوشته ای به عنوان سند محسوب شود نیازی نیست تا از آن نوشته در دادگاه استفاده گردد، بلکه باید آن نوشته قابلیت استناد داشته باشد. برای مثال شخصی به دیگری مبلغی وجه دستی می دهد و در مقابل از او رسید دریافت می کند. این نوشته اگر به امضای طرف باشد، قابلیت استناد دارد و سند محسوب می شود. هر چند بین این دو نفر اختلافی حاصل نشود و به مراجعه به دادگاه نیازی نباشد.
در موارد جعل سند جاعل یک سند یا یک نوشته را جعل میکند . مثلا دست یه ساختن یک شناسنامه یا گذر نامه قولنامه اجاره نامه وصیت نامه دانش نامه و یا مانند این ها میزند.

ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیررسمی

ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیررسمی

با توجه به اینکه هر شخص مدل خاصی در گرفتن قلم در دست دارد و اینکه در نوشتن فشار کم یا زیاد به قلم وارد میکنند و یا اینکه در قسمت های خاصی به صورت ظریف و در قسمتی به شکل دیگر قلم را روی کاغذ حرکت میدهد . بنابراین هرچقدر هم که جاعل حرفه ای باشد ولی باز هم در تیرگی و روشنی نوشته ها و یا امضایی که فرد زده است و همچنین بریدگی و نقطه ی اغاز و پایان و مانند اینها تفاوت هایی وجود خواهد داشت که توسط کارشناسان متخصص و مسلط تشخیص داده میشود.

خراشیدن یا تراشیدن

در عمل تراشیدن و یا خراشیدن جاعل از ابزاری مثل تیغ استفاده میکند به این صورت که قسمتی از یک نوشته را میخراشد و یا پاک میکند .
در بعضی موارد فقط یک حرف را میتراشد مثلا نخواست را تبدیل به خواست میکند . ولی در موارذی دیگر کامل اسم یک شخص را بهد طور مثالد از یک سند پاک میکند و اسمی دیگر را مینویسد.

قلم بردن

در قلم بردن لازم نیست حرف یا کلمه ای به سند اضافه یا کم شود بلکه امکان دارد جاعل با استفاده از قلم قسمت هایی از سند یا نوشته را ناخوانا کند یا بر روی آن خط بکشد به صورتی که قابل خواندن نباشد و قسمتی کامل از بین برود.

الحاق

در این کار جاعل حرفی یا کلمه ای را به سندی یا نوشته ای اضافه میکند . مثلا با اضافه کردن حرف “ب” اسم مینا را به مبینا تبدیل میکند . یا مثلا رقمی را در چک اضافه میکند .

محو یا اثبات یا سیاه کردن

محو کردن به معنی پاک کردن بخشی از یک سند به وسیله پاک کن و یا غلط گیر است.
و همچنین سیاه کردن یعنی گاهی جاغل با استفتده از جوهر و امثال ان بخسب از بک سند را از بین میبرد.

دست بردن در تاریخ سند

یعنی جاعل سندی که جعل میکند مثلا سفته را تاریخش را جلو عقب کند . برای مثال ۱/۵/۹۲ به ۱/۵/۹۳ تبدیل کند.

مقاله مرتبط :  کلاهبرداری

الصاق نوشته ای به نوشته دیگر

در این نوع از جعل جاعل قسمتی از یک متن را به بخشی از یک متن دیگر پیوند داده به صورتی که خواننده متوجه آن نشود و آن را یک نوشته ی کامل تصور کند. به طور مثال امضایی از یک نوشته را به یک نوشته ی دیگر که امضا نشده ضمیمه میکند.

مجازات جعل سند و استفاده از سند مجعول

مجازات جعل سند و استفاده از سند مجعول

در بعضی موارد کسی که جعل سند انجام داده داده وکسی اپکه از تن سند استفاده کدره مثلا از یک شناسنامه جعلی استفاده میکند دو فرد مجزا هستند ولی امکان دارد که جاغل و استفاده کننده یک نفر باشد . در هر حال دو عمل کیفر یمختلف انجام شده : ۱-جعل سند و ۲-استفاده از سند مجعول . که دو مجازات وچود دارد .
مواد ۵۲۴ تا ۵۴۱ قانون مجازات اسلامی اختصاص به جعل و تزویر و استفاده از سند مجعول دارد که به ترتیب اورده میشود:
ماده ۵۲۴ ـ هرکس احکام یا امضا یا مهر یا فرمان یا دستخط مقام‌ رهبری و یا رؤسای سه قوه را به اعتبار مقام آنان جعل کند یا با علم ‌به جعل یا تزویر استعمال نماید، به حبس از سه تا پانزده سال محکوک خواهد شد.

ماده ۵۲۵ ـ هرکس یکی از اشیای ذیل را جعل کند یا با علم به جعل‌یا تزویر استعمال کند یا داخل کشور نماید علاوه بر جبران خسارت ‌وارده به حبس از یک تا ده سال محکوم خواهدشد:
۱-احکام یا امضا یا مهر یا دستخط معاون اول رئیس جمهور یا وزرا یا مهر یا امضای اعضای شورای نگهبان یا نمایندگان مجلس‌ شورای اسلامی یا مجلس خبرگان یا قضات یا یکی از رؤسا یا کارمندان و مسئولین دولتی از حیث مقام رسمی آنان‌.
۲-مهر یا تمبر یا علامت یکی از شرکت ها یا مؤسسات یا ادارات‌ دولتی یا نهادهای انقلاب اسلامی‌.
۳-احکام دادگاه ها یا اسناد یا حواله‌های صادره از خزانه دولتی‌.
۴- منگنه یا علامتی که برای تعیین عیار طلا یا نقره بکار می‌رود.
۵-اسکناس رایج داخلی یا خارجی یا اسناد بانکی نظیر برات‌های ‌قبول شده از طرف بانک‌ها یا چک‌های صادره از طرف بانک‌ها و سایر اسناد تعهدآور بانکی‌.
تبصره ـ هرکس عمداً و بدون داشتن مستندات و مجوز رسمی ‌داخلی و بین‌المللی و به منظور القای شبهه در کیفیت تولیدات و خدمات از نام و علایم استاندارد ملی یا بین‌المللی استفاده نماید به‌ حداکثر مجازات مقرر در این ماده محکوم خواهد شد.

ماده ۵۲۶ – هرکس اسکناس رایج داخلی یا خارجی یا اسناد بانکی‌ نظیر برات‌های قبول شده از طرف بانک‌ها یا چک‌های صادره ازطرف بانک‌ها و سایر اسناد تعهدآور بانکی و نیز اسناد یا اوراق بهادار یا حواله‌های صادره از خزانه را به قصد اخلال در وضع پولی ‌یا بانکی یا اقتصادی یا برهم زدن نظام و امنیت سیاسی و اجتماعی‌جعل یا وارد کشور نماید یا با علم به مجعول بودن استفاده کند،چنانچه مفسد و محارب شناخته نشود به حبس ازپنج تا بیست سال محکوم میشود .

ماده ۵۲۷ ـ هرکس مدارک اشتغال به تحصیل یا فارغ التحصیلی یا تأییدیه یا ریز نمرات تحصیلی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی‌ و تحقیقاتی داخل یا خارج از کشور یا ارزشنامه‌های تحصیلات‌ خارجی را جعل کند یا با علم به جعلی بودن آن را مورد استفاده قرار دهد علاوه بر جبران خسارت‌، به حبس از یک تا سه سال محکوم ‌خواهد شد.
در صورتی که مرتکب‌، یکی از کارکنان وزارتخانه‌ها یا سازمان ها و مؤسسات وابسته به دولت یا شهرداری‌ها یا نهادهای انقلاب ‌اسلامی باشد یا به نحوی از انحاء در امر جعل یا استفاده از مدارک و اوراق جعلی شرکت داشته باشد به حداکثر مجازات محکوم ‌می‌گردد.

ماده ۵۲۸ ـ هرکس مهر یا منگنه یا علامت یکی از ادارات یا مؤسسات یا نهادهای عمومی غیردولتی مانند شهرداری‌ها را جعل‌کند یا با علم به جعل استعمال نماید علاوه بر جبران خسارت وارده ‌به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.

ماده ۵۲۹ ـ هرکس مهر یا منگنه یا علامت یکی از شرکت‌های غیردولتی که مطابق قانون تشکیل شده است یا یکی از تجارتخانه‌ها را جعل کند یا با علم به جعل‌، استعمال نماید علاوه بر جبران خسارت ‌وارده به حبس از سه ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.

ماده ۵۳۰ ـ هرکس مهر یا تمبر یا علامت ادارات یا شرکت‌ها یا تجارتخانه‌های مذکور در مواد قبل را بدون مجوز بدست آورد و به ‌طریقی که به حقوق و منافع آنها ضرر وارد آورد استعمال کند یا سبب استعمال آن گردد علاوه بر جبران خسارت وارده به دو ماه تا دو سال حبس محکوم خواهد شد.

مقاله مرتبط :  ارتشاء و رشوه

ماده ۵۳۱ ـ اشخاصی که مرتکب جرایم مذکور در مواد قبل شده‌اند هرگاه قبل از تعقیب به دولت اطلاع دهند و سایر مرتکبین را در صورت بودن‌، معرفی کنند یا بعد از تعقیب وسایل دستگیری آنها را فراهم نمایند حسب مورد در مجازات آنان تخفیف داده می‌شود و یا از مجازات معاف خواهند شد.

ماده ۵۳۲ ـ هر یک از کارمندان و مسئولان دولتی که در اجرای ‌وظیفه خود در احکام و تقریرات و نوشته ها و اسناد و سجلات و دفاتر و غیر آنها از نوشته‌ها و اوراق رسمی تزویر کند اعم از اینکه ‌امضا یا مهری را ساخته یا امضا یا مهر یا خطوط را تحریف کرده یا کلمه‌ای الحاق کند یا اسامی اشخاص را تغییر دهد علاوه بر مجازات های اداری و جبران خسارت وارده به حبس از یک تا پنج سال ‌یا به پرداخت شش تا سی میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.
ماده ۵۳۳ ـ اشخاصی که کارمند یا مسئول دولتی نیستند هرگاه‌ مرتکب یکی از جرایم مذکور در ماده قبل شوند علاوه بر جبران‌ خسارت وارده به حبس از شش ماه تا سه سال یا سه تا هجده‌ میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهند شد.

ماده ۵۳۴ ـ هر یک از کارکنان ادارات دولتی و مراجع قضایی و مأمورین به خدمات عمومی که در تحریر نوشته‌ها و قراردادهای‌ راجع به وظایفشان مرتکب جعل و تزویر شوند اعم از اینکه‌ موضوع یا مضمون آن را تغییر دهند یا گفته و نوشته یکی از مقامات‌ رسمی‌، مهر یا تقریرات یکی از طرفین را تحریف کنند یا امر باطلی ‌را صحیح یا صحیحی را باطل یا چیزی را که بدان اقرار نشده است ‌اقرار شده جلوه دهند، علاوه بر مجازات‌های اداری و جبران خسارت ‌وارده به حبس از یک تا پنج سال یا شش تا سی‌ میلیون ریال جزای‌ نقدی محکوم خواهند شد.

ماده ۵۳۵ ـ هرکس اوراق مجعول مذکور در مواد ۵۳۲ و ۵۳۳ و ۵۳۴ را با علم به جعل و تزویر مورد استفاده قرار دهد علاوه ‌بر جبران خسارت وارده به حبس از شش ماه تا سه سال یا به سه تا هجده میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

ماده ۵۳۶ ـ هر کس در اسناد یا نوشته‌های غیررسمی جعل یا تزویرکند یا با علم به جعل و تزویر آنها را مورد استفاده قرار دهد علاوه ‌بر جبران خسارت وارده به حبس از شش ماه تا دو سال یا به سه تا دوازده میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

ماده ۵۳۷ ـ عکسبرداری از کارت شناسایی‌، اوراق هویت شخصی و مدارک دولتی و عمومی و سایر مدارک مشابه در صورتی که موجب ‌اشتباه با اصل شود باید ممهور به مهر یا علامتی باشد که نشان دهد آن مدارک رونوشت یا عکس می‌باشد، در غیر این صورت عمل‌ فوق جعل محسوب می‌شود و تهیه‌کنندگان این گونه مدارک و استفاده کنندگان از آنها بجای اصلی عالماً عامداً، (استفاده کنندگان از آنها به جای سند اصلی که به صورت عمدی مرتکب این جرم شده اند)، علاوه بر جبران ‌خسارت به حبس از شش ‌ماه تا دو سال و یا به سه تا دوازده میلیون ‌ریال جزای نقدی محکوم خواهند شد.

ماده ۵۳۸ ـ هرکس شخصا یا توسط دیگری برای معافیت خود یا شخص دیگری از خدمت دولت یا نظام وظیفه یا برای تقدیم به‌ دادگاه گواهی پزشکی به اسم طبیب جعل کند به حبس از شش ماه تایک سال یا به سه تا شش میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

ماده ۵۳۹ ـ هرگاه طبیب تصدیق نامه برخلاف واقع درباره شخصی ‌برای معافیت از خدمت در ادارات رسمی یا نظام وظیفه یا برای ‌تقدیم به مراجع قضایی بدهد به حبس از شش ماه تا دو سال یا به ‌سه تا دوازده میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.
هرگاه تصدیق نامه مزبور به واسطه اخذ مال یا وجهی انجام گرفته‌ علاوه بر استرداد و ضبط آن به عنوان جریمه‌، به مجازات مقرر برای‌ رشوه گیرنده محکوم می‌گردد.

ماده ۵۴۰ ـ برای سایر تصدیق نامه‌های خلاف واقع که موجب ‌ضرر شخص ثالثی باشد یا آنکه خسارتی بر خزانه دولت وارد آورد مرتکب علاوه بر جبران خسارت وارده به شلاق تا ۷۴ ضربه یا به ۲۰۰ هزار تا دو میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

 نحوه دفاع از فردی که متهم به تصدیق اوراق مجعول و استفاده از آن است.

در مواردی ممکن است که یک وکیل دادگستری برای طرح دعوی، با رؤیت اصول اسنادی که توسط موکل به رؤیت وی رسیده است؛ آنها را برابر اصل و بر مبنای این مستندات مبادرت به طرح دعوی مقتضی در مراجع ذی ربط کرده باشد.
حال در صورتی که متعاقباً کاشف به عمل آید که مستنداتی که موکل به عنوان اصول اسناد به رؤیت وکیل رسانده است، جعلی و فاقد اصالت بوده و همین امر منتهی به تشکیل پرونده کیفری و انتظامی علیه وکیل از حیث تصدیق اوراق مجعول و استفاده از آن شده باشد، باید دید که چه دفاعی در قابل این اتهامات می توان ارائه داد؟!
در این موارد و برای دفاع مؤثر از موکلی که البته خود نیز وکیل دادگستری است؛ همواره باید به این نکته توجه داشت که وکیل با رؤیت اصول مدارک و اسناد موکل آنها را تصدیق کرده و مبادرت به طرح دعوی به وکالت از موکل کرده است.

مقاله مرتبط :  مشروبات الکلی و میزان مجازات استفاده از آنها

از این رو برای دفاع در چنین پرونده ای(مجازات جعل) به دفاعی به شرح ذیل متوصل خواهیم شد:

علاوه بر اینکه صرف تصدیق اوراق مجعول بر مبنای ماده ۲ قانون مجازات اسلامی و اصل قانونی بودن جرم، فاقد وصف جزایی است؛ در مانحن فیه موکل با رویت اصول مدارک و مستنداتی که ظاهر آنها برای بیننده عادی، علم متعارف به اصالت آنها ایجاد می کند؛ مدارک را رویت و اقدامات لازم را برای تصدیق آن اسناد و واوراق به عمل آورده است؛ از این رو از آنجا که وکیل دادگستری، مرجع تشخیص اصل یا قلب بودن اسناد و مدارک ابرازی موکل نیست؛ بلکه وکیل صرفاً با رویت مستندات و مدارک ابرازی موکل که ظاهر آنها عرفاً دلالت بر اصالت آنها دارد؛ مستندات ابرازی وی را تصدیق و برابر با اصل می نماید؛ لذا نمی توان چنین اقدامی را واجد وصف جزایی دانست.
از طرفی با عنایت به اینکه اقامه دعوی با اصول اسناد به عمل نیامده است؛ لذا موضوع استفاده از سند مجعول نیز در مانحن فیه منتفی است.(حال اگر اصول اسناد در جلسه رسیدگی توسط موکل ارائه شده باشد در این صورت:) با عنایت به اینکه شرط تحقق بزه استفاده از سند مجعول، علم و اطلاع مرتکب از جعلی بودن سندی است که مورد استفاده قرار داده است و در مانحن فیه دلیلی که ثابت نماید موکل از جعلی بودن اسناد ارائه شده مطلع بوده وجود ندارد و اصل نیز بر عدم اطلاع است؛ لذا بر این مبنا و حسب مورد تقاضای صدور قرار منع تعقیب یا حکم برائت موکل را از مرجع ذی ربط می نمائیم.

عنصر قانونی مجازات جعل سند :

  • مراجعه شود به مواد ۵۲۳ الی ۵۴۲ قانون مجازات اسلامی.

مصادیق مجازات جعل سند :

  1. ساخت نوشته یا سند.
  2. ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی و غیر رسمی.
  3. تغییر و تحریف سند یا نوشته اصل با خراشیدن،تراشیدن،قلم بردن،الحاق،محوکردن،سیاه کردن.
  4. اضافه کردن نوشته ای به نوشته ای دیگر.
  5. استفاده از مهر دیگری بدون اجازه.

انواع جعل مادی:

  1. شبیه سازی احکام،امضاء، مهر یا دستخط مقامات دولتی.
  2. شبیه سازی احکام،امضاء، مهر یا دستخط روسای قوای سه گانه.
  3. شبیه سازی مهر،تمبر،منگنه علائم شرکت ها و موسسات دولتی یا نهادهای انقلاب.

مجازات جعل سند

مجازات قانونی جعل سند :

  1. شبیه سازی مهر یا علامت نهادهای دولتی = یک تا ده سال حبس.
  2. شبیه سازی مهر یا علامت نهادهای دولتی = شش ماه تا سه سال حبس.
  3. شبیه سازی مهر یا علامت شرکت ها و تجارتخانه های غیردولتی=سه ماه تا دوسال حبس.
  4. جعل مادی توسط کارمند دولت در راستای اجرای وظایف قانونی خود = حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی اط شش میلیون تا سی میلیون ریال.
  5. جعل مادی توسط افراد عادی = حبس از شش ماه تا سه سال یا جزای نقدی از سه تا هجده میلیون ریال.
  6. جعل معنوی توسط کارمندان دولت در اسناد راجع به وظایفشان = حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از شش تا سی میلیون:

مهم:

هرگاه مرتکب از کارمندان دولت باشد به حداکثر مجازات محکوم خواهد شد.

مجازات استفاده از سند مجعول و کلاهبرداری مجازات اشد را در بر خواهد داشت.

به دلیل جوانب متعدد و گاهاً پیچیده در این موارد لطفا قبل از هرگونه اقدامی اطلاعات کامل را در این خصوص کسب نمایید.گروه حقوقی وکلای عدالت با کادری از بهترین وکلا و مشاورین حقوقی تا رفع کامل این مشکل در کنار شما خواهند بود. با ما  تماس بگیرید و در این زمینه یا موارد مشابه مشاوره حقوقی تخصصی  بگیرید.

farhangionline

نوشتهٔ پیشین
کلاهبرداری کامپیوتری
نوشتهٔ بعدی
کلاهبرداری
فهرست
مشاوره حقوقی تلفنی
Open chat
مشاوره حقوقی آنلاین